Taze betonun kalitesi, numune alınarak belirlenir. Bu numunelerin, şantiyede dökülen betonun birebir örneği olduğu, onun kalitesini temsil ettiği varsayılır.
Numunenin Alınması
• Her numune, ayrı harman veya ayrı transmikserden alınmalıdır.
• Numune, şantiye teslim yerinde, transmikser oluğundan boşaltılan
betonun ilk % 15'inden sonra ve son % 15'inden önce alınmalıdır.
• Transmikser oluğundan alınacak numunenin akış halindeki
betonun herhangi bir kısmını değil, tamamını temsil etmesi
gerekir.
• Numune alma tarihi ve zamanı kaydedilmelidir. Gerektiğinde
taze betonun sıcaklığı ve ortam sıcaklığı da kaydedilmelidir.
Numunenin
Hazırlanması
• Numune alma ve numune taşımanın her aşamasında beton,
kirlenme, bünyesine su alma , su kaybetme ve sıcaklık
değişimlerine karşı korunmalıdır.
• Beton numuneleri, kalıplara yüksekliği 10 cm’yi geçmeyen, eşit tabakalar halinde doldurulur. 15 cm. veya 20 cm'lik
küpler iki, 15/30 cm’lik silindirler üç tabakada doldurulmalıdır.
• Sıkıştırma çubuğunun darbeleri, kalıp en kesit alanına
eşit şekilde dağıtılır. İlk dökülen tabakanın sıkıştırılmasında
çubuğun kalıp tabanına sertçe çarpmamasına, diğer tabakaların
sıkıştırılması sırasında da bir önceki tabakaya fazla
girmemesine dikkat edilmelidir.
• Her tabaka sıkıştırma çubuğu ile en az 25’er defa şişlenmelidir Sıkıştırma
sonrasında, kalıbın dış kenarlarına, sıkıştırma çubuğu
darbelerinden geriye kalan boşluklar doluncaya kadar tokmak
ile hafifçe vurulmalıdır.
• Kalıbın üst yüzeyinden taşan fazla beton, çelik mala
veya perdah malasına kesme hareketi yaptırılarak alınmalı
ve beton yüzeyi dikkatlice düzeltilmelidir.
• Numuneler, zarar verilmeden , görünür ve kalıcı şekilde
etiketlendirilmelidir. Numune kayıtları (alındığı gün ve
saat, beton dayanım sınıfı, şantiye kodu, tesis adı, transmikser
plakası, irsaliye numarası) titizlikle saklanmalıdır.
Numunelerin Şantiyede Saklanması
ve Taşınması
• Numuneler, alındıkları yerden taşınmadan, kalıp içerisinde
(16 saatten az, 3 günden fazla olmamak üzere) yeterli
sertliğe ulşıncaya kadar, dış etkilerden, şoktan, titreşimden
ve kurumadan korunur.
• Numuneler, 20 ± 2° C veya sıcak iklimlerde 25 ± 2° C sıcaklıkta, rüzgardan ve nem kaybından korunacak bir
ortamda ( ıslak bez ve plastik örtü altında veya kapalı
bir kasada) tutulur.
• Numunelerin, taşıma işlemi sırasında, aşırı sıcaklık
değişimleri ve rutubet kaybından etkilenmesi önlenmelidir.
• Sertleşmiş deney numuneleri ıslak kum veya ıslak talaş
içinde saklanabilir veya içerisinde su bulunan sızdırmaz
plastik kalıp içerisine konulabilir.
Numunelerin Kürlenmesi
• Beton numuneleri, kalıptan çıkarıldıktan sonra, deney yapılıncaya
kadar, 20 ± 2° C sıcaklıktaki su içinde (veya % 95 nemli ortamda) kür
görmelidir.
TS EN 206-1 standardına göre üretilen betonlardan numune
alınması için iki durum sözkonusudur. Başlangıç imalatı
en az 35 deney sonucu elde edilinceye kadar olan imalatı
kapsar. Sürekli imalat 12 aydan fazla olmayan sürede
en az 35 deney sonucu elde edildikten sonraki imalattır.
Betonun en az numune alma ve deney sıklığı için Tablo 1 'de başlangıç ve sürekli
imalatta en fazla numune sayısını veren sıklık seçilmelidir. Numuneler numune
alma şartlarına uygun olarak imalatçının sorumluluğunda betona su veya kimyasal
katkı maddesinin ilave edilmesinden sonra alınmalıdır. Ancak kullanılacak miktarda
akışkanlaştırıcı veya süper akışkanlaştırıcının beton dayanımı üzerinde olumsuz
etkisi olmadığı başlangıç deneyleriyle belirlenmişse, bu tür katkıların kıvamı
ayarlamak için ilave edilmesinden önce de numune alınmasına izin verilebilir.
Aynı taze beton numunesinden hazırlanmış, iki veya daha fazla sayıda numuneden
elde edilen deney sonuçlarının, en büyüğü ile en küçüğü arasındaki farkın ortalama
sonuçtan sapmasının % 15‘den daha fazla olması durumunda, inceleme sonucunda
deney sonuçlarından herhangi birinin atılması için kabul edilebilir sebep görülmesi
hariç, deney sonuçları reddedilir.
|
